آبرساني كرمانشاه از سد گاوشان

سد گاوشان در حدود 45 کیلومتری جنوب سنندج و 75 کیلومتری شمال کرمانشاه، روی رودخانه گاوه‌رود احداث شده است. سد گاوشان از نوع خاکی سنگریزه‌ای با هسته نفوذناپذیر رسی بوده و حجم مخزن آن، 552 میلیون مترمکعب و میزان آب قابل تنظیم سالانه سد، 178میلیون متر مکعب است. برنامه‌ریزی بهره‌برداری از مخزن سد گاوشان با هدف تأمین آبیاری اراضی کشاورزی واقع در دشت‌های بیله‌ور و میان دربند در حدود 31000هکتار، حد فاصل کامیاران تا کرمانشاه و همچنین تأمین بخشی از نیاز آب شرب شهر کرمانشاه در حدود 63میلیون متر مکعب در سال است.
کل آب مورد نیاز شهر کرمانشاه در افق سال 1415 بیش از 133میلیون مترمکعب بوده که با احتساب 70 میلیون مترمکعب آب سالانه موجود قابل استفاده در دوره درازمدت طرح، کمبود آن دقیقأ معادل آب  برنامه‌ریزی شده قابل استحصال از سد گاوشان، یعنی به‌طور متوسط 63میلیون مترمکعب در سال خواهد بود.

  • برداشت 63 میلیون مترمکعب در سال از حوضچه مقسم در خروجی تونل سد گاوشان؛
  • تصفیه و انتقال حداکثر 2/66 مترمکعب در ثانیه آب تصفیه‌شده برای تأمین بخشی از نیاز آبی کرمانشاه؛
  • تأمین آب اراضی کشاورزی حدود 31هزار هکتار؛
  • استحصال 63 میلیون مترمکعب آب شرب شهر کرمانشاه برای رفع نیازهای آبی دوره درازمدت طرح.
  • محل آبگیری، حوضچه مقسم در انتهای کانال خروجی تونل انتقال آب سد گاوشان است که یک لوله فولادی با قطر 1400میلیمتر برای برداشت آب شرب در حوضچه مزبور در نظر گرفته شده است.

  • محل تصفیه‌خانه، در جنوب حوضچه مقسم کانال خروجی تونل انتقال آب و در حد فاصل فلوم سرریز حوضچه و رودخانه زرین چوب تعیین شده است. با توجه به رقوم مخازن تپه توکلی و سرخه لیژه در شهر کرمانشاه، انتقال آب از تصفیه‌خانه تا مخازن مذکور به‌صورت ثقلی خواهد بود و در حالت دو مدول، حداکثر روزانه آب خام ورودی به تصفیه‌خانه، 2800 لیتر بر ثانیه و حداکثر روزانه آب تصفیه‌شده، 2660 لیتر بر ثانیه است. با انجام بررسی‌های فنی و اقتصادی لازم در طرح تصفیه‌خانه، زلال‌سازی از نوع سوپر پولساتور و روش سالم‌سازی آب کلرزنی پیشنهاد شده است.

  • جنس لوله‌ها در کل مسیر فولادی از نوع ST37-II و با پوشش داخلی سیمان و پوشش خارجی انامل قیری پیشنهاد شده است. طول خط لوله حدود 70 کیلومتر و قطر آن، به‌صورت ترکیبی از لوله‌های 800 ، 1400 و 1600 میلیمتر است. از جاده آسفالته کامیاران –کرمانشاه، به‌منظور تأمین امکان دسترسی به مسیر خط انتقال طرح آبرسانی از سد گاوشان به شهر کرمانشاه و همچنین جاده دسترسی کانال‌های انتقال آب به‎عنوان جاده دسترسی استفاده می‌شود. فقط در بخش‌هایی از مسیر به احداث حدود 15 کیلومتر راه دسترسی نیاز است. آب خروجی از مخزن تصفیه‌خانه (واقع در خروجی تونل انتقال آب) تا مخزن موجود شهر کرمانشاه (تپه توکلی و سرخه لیژه) به‌صورت ثقلی منتقل می‌شود.

  • این سیستم با اهداف جمع‌آوری اطلاعات هیدرولیکی شامل جریان، فشار، سطح و وضعیت محرک‌های برقی نقاط مختلف و کنترل توابع حفاظتی، اینترلاک، مدیریت بهره‌برداری، مدیریت تعمیرات و نگهداری و مدیریت انرژی و انتقال اطلاعات با استفاده از تجهیزات بی‌سیم و بستر مخابراتی UHF/VHF پیش‌بینی شده است. برای حصول این اهداف، کنترل تمام‌اتوماتیک در محل مخازن تپه توکلی و سرخه لیژه و جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت بی‌سیم UHF در محل اتاق کنترل مرکزی واقع در تصفیه‌خانه با امکان راهبری از راه دور (منهای خط لوله) در نظر گرفته شده است.

محل آبگيري

سد گاوشان

دبي خط انتقال

3700 ليتر در ثانيه

قطر خط انتقال

1600 ـ 1400 ميليمتر

جنس خط انتقال

فولادي (ST37-II)

ضخامت جدار لوله‌ها

8/74 و 11/13 و 14/27 ميليمتر

طول خط انتقال

70كيلومتر

طول جاده دسترسی

15 کیلومتر

سيستم انتقال

ثقلي

حجم كل مخازن

80000 مترمكعب

ظرفيت كل تصفيه‌خانه

2/8 مترمكعب در ثانيه

تعداد مدول‌ها

1 مدول

روش تصفيه

تصفيه متعارف، زلال‌سازي

روش گندزدايي

كلر زني، حذف بو و طعم: هوا دهي

واحدهاي اصلي تصفيه‌خانه

اختلاط سريع، انعقاد و ته‌نشيني، فيلتر شني، تغليظ و آبگيري لجن، كلر