طرح شبكه اصلي و فرعي اراضي شامات مغان

محل پروژه در دشت مغان، در شمال استان اردبيل، در حدود 220 کيلومتري شمال مرکز استان و غرب شهر پارس‌آباد، در مرز کشورهای ايران و آذربايجان واقع شده است. جاده اردبيل-پارس آباد- بيله‌سوار در شمال پروژه واقع شده است. اين پروژه 2500 هکتار از اراضي کشاورزي را از رودخانه ارس در دشت مغان، پوشش مي‌دهد. کانال‌هاي سنتي، بخش عمده‌اي از اراضي منطقه مورد مطالعه را آبياري مي‌كند. بيش از 50 درصد زمين‌هاي اين منطقه، اشباع شده و داراي بازده و محصولات كم‌كيفيت هستند.

مشخصات انهار سنتي در وضعيت موجود

نام نهر

مساحت تحت پوشش نهر (Ha)

دبي (L/s)

منبع

ناجي

1033

1930

رودخانه ارس

تراب

960

160

F,H,I كانال

Pirayuvalto

110

150-220

Aras River (Wetland)

محمدرضا لو

183

280

I.K زهكش

بالا بيگلو

109

150-210

L.K زهكش

Doostloo Candy كانال

30

140

A زهكش

شش نفري كانال

19

280

Wetland

  • آبگيري مستقيم از رودخانه ارس؛
  • تعيين دلايل اشباع زمين‌ها؛
  • معرفي دستورالعمل مناسب براي از بين بردن پتانسيل‌هايي که منجر به وضعيت زمين‌ها شده؛
  • معرفي طرح مناسب براي زهكشي آب از همه اراضي به رود ارس، برای بهبود اراضي، طراحي شبکه آبياري و زهکشي اصلي و فرعي مدرن و بهبود کانال‌هاي سنتي.

1- نقشه‌برداري:
نقشه‌برداري منطقه شامل تهيه نقشه‌هاي توپوگرافي و کاداستر در مقياس 1:2000، ‌به‌منظور طراحي شبکه‌هاي اصلي و فرعي مدرن و به رسميت‌شناختن مالکيت اراضي در بيش از 2500 هکتار است.
علاوه بر اين، مقاطع عرضي از کانال‌هاي اصلي اين پروژه به‌منظور بهبود کانال‌هاي سنتي، استفاده بهينه از مسيرهاي کانال، کاهش جبران خسارت زمين‌هاي نابودشده براي کانال‌ها و محاسبه ظرفيت انتقال هر کانال تهيه شد.
2 بررسي وضعيت موجود آبياري و زهکشي:
در اين بررسي‌ها، به‌منظور به‌دست‌آوردن اطلاعات کلي در مورد کانال‌ها و مشخص‌کردن زمين‌هاي از آب اشباع‌شده، در امتداد مسيرهاي خود پيمايش خواهند شد.
3 – مطالعات اجتماعي:
مطالعات اجتماعي، تعاوني‌هاي کشاورزي و مطالعات بهره‌برداري و نگهداري از شبکه آبياري و زهکشي شامات مغان، به‌منظور استفاده از کمک کشاورزان براي ساخت شبکه‌هاي آبياري و سازماندهي استفاده‌کنندگان از آب در هنگام استفاده از شبکه فرعي، انجام شد.
4- مطالعات ژئوتکنيک و منابع قرضه:
اين تحقيقات به‌منظور تخمين ظرفيت باربري انواع خاک در امتداد مسيرهاي کانال‌هاي سنتي، تعيين شيب‌هاي پايدار خاک‌برداري‌ها و خاکريزي‌ها و تعيين منابع قرضه انجام شد.
پس از انجام اين بررسي‌ها، توصيه‌هايي به‌منظور بهبود مصالح استفاده‌شده در پي زير کانال‌ها، زير پايه‌هاي نيمه بيضوي‌ و علاج‌بخشي برای بهبود منابع ريزدانه، ارائه شد.
5- مطالعات کشاورزي:
اين مطالعات به‌منظور شناسايي وضعيت موجود الگوي کشت، تعيين الگوي کشت در شرايط پروژه و محاسبه نياز انجام گرفت.
6- طراحي شبکه‌هاي اصلي و فرعي:
تأسيسات آبگيري از رودخانه:
اين تأسيسات شامل کانال‌هاي خاکي انتقال، آبگير ورودي، حوضچه تصفيه و يک ديوار حائل به ارتفاع6 متر به‌منظور محافظت از تأسيسات آبگيري در برابر جاري‌شدن سيل در رودخانه ارس است.
شبکه آبياري و زهکشي:
شبکه آبياري و زهکشي شامل 2 کيلومتر فلوم به ارتفاع 4 تا 6 متر، 5/5 کيلومتر فلوم به ارتفاع 2 متر، 7/7 کيلومتر کانال ذوزنقه‌اي، کانال پيش‌ساخته نيمه‌بيضوي به طول 12 کيلومتر از انواع 315، 450، 600 و 800، و زهکش خاکي به طول 44 کيلومتر است.
شبکه فرعي آبياري و زهکشي:
ساخت 42 کيلومتر کانال نيمه‌بيضوي از انواع 600، 450، 315، 230 و 150 و ساخت زهکش‌هاي خاکي کوچک به طول 42 کيلومتر
زهکش‌هاي زيرزميني:
با توجه به زمين‌هاي باتلاقي به مساحت بيش از 1450 هکتار، زهکشي زيرزميني شامل 279 زهکش جانبي زيرزميني ساخته‌شده از U-PVC، مواج (خرطومي) مشبك به طول 98390 متر و قطر 100 ميلي‌متر، و 44 زهکش جمع‌کننده (ساخته‌شده از U-PVC و پلي اتيلن) به طول 30838 متر خواهد شد.
سازه‌ها:
سازه‌هاي بسياري شامل آبگيرها، سازه‌هاي تنظيم‌كننده، کالورت‌ها، پلها و .. طراحي شده است.