آبرساني همدان از سد تالوار

سد مخزني تالوار در 154 كيلومتري جنوب غربي شهرستان زنجان و 54 كيلومتري جنوب شرقي شهرستان بيجار، در محدوده كوه چنگ الماس، روي رودخانه تالوار در دست احداث بوده و از نوع خاكي – سنگريزه اي با هسته رسي است. دستيابي به محل سد ازطريق جاده زنجان- بيجار امكان پذير است.
ميزان برداشت آب خام از سد تالوار، به‌طور متوسط، 63 ميليون مترمكعب در سال در نظر گرفته شده است كه با احتساب تلفات آب در تصفيه‌خانه، حدود 59 ميليون مترمكعب در سال، آب تصفيه‌شده به حوزه مطالعاتي طرح منتقل خواهد شد.

  • تأمين كمبود آب شرب شهر همدان از سد مخزني تالوار؛
  • تصفيه و انتقال آب براي تأمين كمبود آب شرب شهر همدان و شهرها و روستاهاي مسير در سال مقصد طرح 1415.

آبگيري، از لوله خروجي سد صورت می‌گیرد و آب مورد نياز، تحت نيروي ثقل به پايين‌دست سد و مخزن مكش اولين تلمبه‌خانه واقع در ساحل سمت راست منتقل مي‌شود. در اين مرحله، مطالعات تراز احداث محوطه تلمبه‌خانه اول در حدود رقوم 1610 متر پيش‌بيني شده است كه ضمن احتراز از خطر سيلاب، قابليت انتقال ثقلي آب در حالت پايين‌ترين سطح مخزن سد (متر 1614)، به مخزن مكش تلمبه‌خانه امكان پذير است. اين نحوه آبگيري، از صرف هزينه‌هاي اضافي براي اجراي سازه مستقل آبگير يا نصب تلمبه‌هاي استحصال آب از مخزن سد جلوگيري می‌کند. در واقع، تأسيسات آبگير، به‌عنوان جزئي از سيستم‌هاي هيدروليكي سد تالوار محسوب شده و قابليت كنترل و بهره‌برداري از آن، به‌صورت يكپارچه با عملكرد سد انجام خواهد شد.

  • محل تصفيه‌‌خانه، در فاصله حدود 35 كيلومتري شهر همدان و در حدود 12 كيلومتري شمال روستاي دستجرد، در دامنه جنوب شرقي تپه قزلرقالاسو و در رقوم 1920 متر پيش‌بيني شده است كه با توجه به رقوم مخازن لونا پارك، الوند و اميد اكباتان شهر همدان، انتقال آب از تصفيه‌خانه تا مخازن مذكور، به‌صورت ثقلي خواهد بود. در حالت دو مدول، حداكثر روزانه آب خام ورودي به تصفيه‌خانه، 3710 ليتر بر ثانيه و حداكثر روزانه آب تصفيه‌شده، 3534 ليتر بر ثانيه است. در طرح تصفيه‌خانه، با انجام بررسي‌هاي فني و اقتصادي لازم، زلال‌سازها از نوع سانتريفلاك و آبگيري به روش مكانيكي پيش‌بيني شده است.

  • در طول خط انتقال، بنا به ضرورت و به‌منظور تنظيم فشار جريان آب در خط لوله، مخازن هم‌شكل و هم‌سان، به ظرفيت هر واحد 10000 مترمكعب پيشنهاد شده است. براي افزايش ظرفيت ذخيره آب شهر همدان، يك مخزن30000مترمكعبي پس از مراحل پمپاژ، دو واحد با همين ظرفيت، به‌عنوان مخزن آب تصفيه و ذخيره و يك واحد ديگر، به‌عنوان مخزن ناحيه يك فشاري شبكه به ظرفيت 30000 مترمكعب در شهرك الوند، در حدود اجزاي اين طرح لحاظ شده است. بنابراين، حجم كل مخازن طرح، بالغ بر 150 هزار مترمكعب خواهد شد.

  • با توجه به اينكه محل آبگيري، حدود 430 متر پايين‌تر از بلندترين نقطه واقع در مسير خط انتقال است، 3 واحد تلمبه‌خانه، براي رانش آب به اين ارتفاع و جبران افت فشار ناشي از جريان آب در طول لوله آبرساني، در نظر گرفته شده است. هر تلمبه‌خانه شامل 2+6 دستگاه الكتروپمپ به ظرفيت مجموع 3/71 مترمكعب در ثانيه خواهد بود. ارتفاع رانش تلمبه‌خانه‌ها، بنا به ضرورت فني، از 134 تا 221 متر متغير است. برق مورد نياز تلمبه‌خانه‌ها و سيستم كنترل و انتقال پيام، توسط خطوط فشار قوي 63 كيلو ولت موجود در منطقه و با احداث حدود 80 كيلومتر خط انتقال برق، تأمين خواهد شد.

  • اين سيستم با اهداف جمع‌آوري اطلاعات هيدروليكي شامل فشار، سطح و وضعيت محرك‌هاي برقي نقاط مختلف و كنترل توابع حفاظتي، اينترلاك، مديريت بهره‌برداري، مديريت تعميرات و نگهداري و مديريت انرژي و انتقال اطلاعات با استفاده از تجهيزات بي‌سيم و بستر مخابراتي UHF/ VHF در محل پيش‌بيني شده است. براي حصول به اين اهداف، كنترل ‌تمام‌اتوماتيك در محل تلمبه‌خانه‌ها و جمع‌آوري اطلاعات به‌صورت بي‌سيم UHF در محل اتاق كنترل مركزي واقع در تصفيه‌خانه با امكان راهبري از راه دور (منهاي خط لوله) در نظر گرفته شده است.

محل آبگيري

سد گاوشان

دبي خط انتقال

3700 ليتر در ثانيه

قطر خط انتقال

1600 ـ 1400 ميليمتر

جنس خط انتقال

فولادي (ST37-II)

ضخامت جدار لوله‌ها

8/74 و 11/13 و 14/27 ميليمتر

طول خط انتقال

70كيلومتر

طول جاده دسترسی

15 کیلومتر

سيستم انتقال

ثقلي

حجم كل مخازن

80000 مترمكعب

ظرفيت كل تصفيه‌خانه

2/8 مترمكعب در ثانيه

تعداد مدول‌ها

1 مدول

روش تصفيه

تصفيه متعارف، زلال‌سازي

روش گندزدايي

كلر زني، حذف بو و طعم: هوا دهي

واحدهاي اصلي تصفيه‌خانه

اختلاط سريع، انعقاد و ته‌نشيني، فيلتر شني، تغليظ و آبگيري لجن، كلر