آبرسانی همدان از سد تالوار

سد مخزنی تالوار در ۱۵۴ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زنجان و ۵۴ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان بیجار، در محدوده کوه چنگ الماس، روی رودخانه تالوار در دست احداث بوده و از نوع خاکی – سنگریزه ای با هسته رسی است. دستیابی به محل سد ازطریق جاده زنجان- بیجار امکان پذیر است.
میزان برداشت آب خام از سد تالوار، به‌طور متوسط، ۶۳ میلیون مترمکعب در سال در نظر گرفته شده است که با احتساب تلفات آب در تصفیه‌خانه، حدود ۵۹ میلیون مترمکعب در سال، آب تصفیه‌شده به حوزه مطالعاتی طرح منتقل خواهد شد.

  • تأمین کمبود آب شرب شهر همدان از سد مخزنی تالوار؛
  • تصفیه و انتقال آب برای تأمین کمبود آب شرب شهر همدان و شهرها و روستاهای مسیر در سال مقصد طرح ۱۴۱۵.

آبگیری، از لوله خروجی سد صورت می‌گیرد و آب مورد نیاز، تحت نیروی ثقل به پایین‌دست سد و مخزن مکش اولین تلمبه‌خانه واقع در ساحل سمت راست منتقل می‌شود. در این مرحله، مطالعات تراز احداث محوطه تلمبه‌خانه اول در حدود رقوم ۱۶۱۰ متر پیش‌بینی شده است که ضمن احتراز از خطر سیلاب، قابلیت انتقال ثقلی آب در حالت پایین‌ترین سطح مخزن سد (متر ۱۶۱۴)، به مخزن مکش تلمبه‌خانه امکان پذیر است. این نحوه آبگیری، از صرف هزینه‌های اضافی برای اجرای سازه مستقل آبگیر یا نصب تلمبه‌های استحصال آب از مخزن سد جلوگیری می‌کند. در واقع، تأسیسات آبگیر، به‌عنوان جزئی از سیستم‌های هیدرولیکی سد تالوار محسوب شده و قابلیت کنترل و بهره‌برداری از آن، به‌صورت یکپارچه با عملکرد سد انجام خواهد شد.

  • محل تصفیه‌‌خانه، در فاصله حدود ۳۵ کیلومتری شهر همدان و در حدود ۱۲ کیلومتری شمال روستای دستجرد، در دامنه جنوب شرقی تپه قزلرقالاسو و در رقوم ۱۹۲۰ متر پیش‌بینی شده است که با توجه به رقوم مخازن لونا پارک، الوند و امید اکباتان شهر همدان، انتقال آب از تصفیه‌خانه تا مخازن مذکور، به‌صورت ثقلی خواهد بود. در حالت دو مدول، حداکثر روزانه آب خام ورودی به تصفیه‌خانه، ۳۷۱۰ لیتر بر ثانیه و حداکثر روزانه آب تصفیه‌شده، ۳۵۳۴ لیتر بر ثانیه است. در طرح تصفیه‌خانه، با انجام بررسی‌های فنی و اقتصادی لازم، زلال‌سازها از نوع سانتریفلاک و آبگیری به روش مکانیکی پیش‌بینی شده است.

  • در طول خط انتقال، بنا به ضرورت و به‌منظور تنظیم فشار جریان آب در خط لوله، مخازن هم‌شکل و هم‌سان، به ظرفیت هر واحد ۱۰۰۰۰ مترمکعب پیشنهاد شده است. برای افزایش ظرفیت ذخیره آب شهر همدان، یک مخزن30000مترمکعبی پس از مراحل پمپاژ، دو واحد با همین ظرفیت، به‌عنوان مخزن آب تصفیه و ذخیره و یک واحد دیگر، به‌عنوان مخزن ناحیه یک فشاری شبکه به ظرفیت ۳۰۰۰۰ مترمکعب در شهرک الوند، در حدود اجزای این طرح لحاظ شده است. بنابراین، حجم کل مخازن طرح، بالغ بر ۱۵۰ هزار مترمکعب خواهد شد.

  • با توجه به اینکه محل آبگیری، حدود ۴۳۰ متر پایین‌تر از بلندترین نقطه واقع در مسیر خط انتقال است، ۳ واحد تلمبه‌خانه، برای رانش آب به این ارتفاع و جبران افت فشار ناشی از جریان آب در طول لوله آبرسانی، در نظر گرفته شده است. هر تلمبه‌خانه شامل ۲+۶ دستگاه الکتروپمپ به ظرفیت مجموع ۳/۷۱ مترمکعب در ثانیه خواهد بود. ارتفاع رانش تلمبه‌خانه‌ها، بنا به ضرورت فنی، از ۱۳۴ تا ۲۲۱ متر متغیر است. برق مورد نیاز تلمبه‌خانه‌ها و سیستم کنترل و انتقال پیام، توسط خطوط فشار قوی ۶۳ کیلو ولت موجود در منطقه و با احداث حدود ۸۰ کیلومتر خط انتقال برق، تأمین خواهد شد.

  • این سیستم با اهداف جمع‌آوری اطلاعات هیدرولیکی شامل فشار، سطح و وضعیت محرک‌های برقی نقاط مختلف و کنترل توابع حفاظتی، اینترلاک، مدیریت بهره‌برداری، مدیریت تعمیرات و نگهداری و مدیریت انرژی و انتقال اطلاعات با استفاده از تجهیزات بی‌سیم و بستر مخابراتی UHF/ VHF در محل پیش‌بینی شده است. برای حصول به این اهداف، کنترل ‌تمام‌اتوماتیک در محل تلمبه‌خانه‌ها و جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت بی‌سیم UHF در محل اتاق کنترل مرکزی واقع در تصفیه‌خانه با امکان راهبری از راه دور (منهای خط لوله) در نظر گرفته شده است.

محل آبگیری

سد گاوشان

دبی خط انتقال

۳۷۰۰ لیتر در ثانیه

قطر خط انتقال

۱۶۰۰ ـ ۱۴۰۰ میلیمتر

جنس خط انتقال

فولادی (ST37-II)

ضخامت جدار لوله‌ها

۸/۷۴ و ۱۱/۱۳ و ۱۴/۲۷ میلیمتر

طول خط انتقال

70کیلومتر

طول جاده دسترسی

۱۵ کیلومتر

سیستم انتقال

ثقلی

حجم کل مخازن

۸۰۰۰۰ مترمکعب

ظرفیت کل تصفیه‌خانه

۲/۸ مترمکعب در ثانیه

تعداد مدول‌ها

۱ مدول

روش تصفیه

تصفیه متعارف، زلال‌سازی

روش گندزدایی

کلر زنی، حذف بو و طعم: هوا دهی

واحدهای اصلی تصفیه‌خانه

اختلاط سریع، انعقاد و ته‌نشینی، فیلتر شنی، تغلیظ و آبگیری لجن، کلر